Pracodawca, który utracił status zakładu pracy chronionej, ale zgodnie z ustawą zachował zakładowy fundusz rehabilitacji osób niepełnosprawnych (ZFRON), może korzystać z jego środków również przy finansowaniu określonych robót budowlanych. Nie oznacza to jednak, że z funduszu można opłacić dowolny remont. Przepisy przewidują konkretne warunki, które trzeba spełnić.
Sprawę dotyczącą byłego zakładu pracy chronionej wyjaśniło Biuro Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych (BON). Informację o odpowiedzi BON opublikowała 28 lipca 2026 r. Edyta Sieradzka, a następnie opisał ją „Dziennik Gazeta Prawna”.
Kiedy były zakład pracy chronionej może zachować ZFRON?
Utrata statusu zakładu pracy chronionej nie zawsze oznacza utratę prawa do dalszego prowadzenia ZFRON.
Zgodnie z art. 33 ust. 7b ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych pracodawca zachowuje fundusz rehabilitacji i zgromadzone na nim niewykorzystane środki, jeśli po utracie statusu ZPChr:
- zatrudnia co najmniej 15 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy,
- osiąga co najmniej 25-procentowy wskaźnik zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami.
Jednocześnie art. 33a ustawy wskazuje, że przepisy art. 33 stosuje się także do pracodawców spełniających te warunki po utracie statusu ZPChr.
Oznacza to, że były zakład pracy chronionej może nadal pozostawać dysponentem ZFRON, jeśli spełnia ustawowe wymogi.
Czy z ZFRON można finansować roboty budowlane?
Tak, ale nie w każdym przypadku.
Rozporządzenie w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych przewiduje możliwość finansowania robót budowlanych w ramach wydatków związanych z wyposażeniem stanowiska pracy oraz przystosowaniem jego otoczenia do potrzeb osób z niepełnosprawnościami.
Przepisy wskazują, że roboty powinny dotyczyć obiektów budowlanych ujętych w ewidencji bilansowej zakładu pracy chronionej.
To jednak niejedyny warunek.
Wydatek powinien być ustalony proporcjonalnie do przewidywanej liczby stanowisk pracy osób z niepełnosprawnościami znajdujących się w danym obiekcie. Pracodawca musi ponadto utrzymać w nim przewidywany poziom zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami przez co najmniej trzy lata od dnia odbioru obiektu budowlanego.
Co z byłym ZPChr? Tu pojawiła się wątpliwość
Problem wynika z literalnego brzmienia rozporządzenia. Przepis mówi bowiem o obiektach znajdujących się w ewidencji bilansowej „zakładu pracy chronionej”.
Powstaje więc pytanie, czy z takiej możliwości może skorzystać również przedsiębiorca, który status ZPChr już utracił, ale nadal legalnie prowadzi ZFRON na podstawie art. 33 ust. 7b ustawy.
Właśnie tego dotyczyła odpowiedź BON opisana przez Edytę Sieradzką i „Dziennik Gazetę Prawną”. Według informacji DGP Biuro Pełnomocnika uznało, że były ZPChr, który zachował prawo do prowadzenia ZFRON, może pokryć z jego środków koszty takich robót budowlanych. DGP wskazuje również, że remontowany obiekt powinien być ujęty w ewidencji bilansowej pracodawcy.
Pełna treść odpowiedzi BON nie jest obecnie dostępna publicznie na stronie ekspertki bez zalogowania, dlatego szczegółów stanowiska urzędu nie należy rozszerzać ponad informacje możliwe do potwierdzenia w dostępnych źródłach. Sama publikacja Edyty Sieradzkiej potwierdza natomiast, że odpowiedź BON w tej konkretnej sprawie została udostępniona 28 lipca 2026 r.
Nie każdy remont można więc opłacić z ZFRON
Z przepisów nie wynika ogólna zasada pozwalająca finansować z ZFRON dowolne prace remontowe w należącym do przedsiębiorstwa budynku.
W przypadku robót budowlanych trzeba sprawdzić przede wszystkim:
- czy pracodawca po utracie statusu ZPChr nadal spełnia warunki pozwalające mu zachować ZFRON,
- czy planowane prace mieszczą się w kategorii wydatków przewidzianych w rozporządzeniu,
- czy dotyczą odpowiedniego obiektu ujętego w ewidencji bilansowej,
- jaka liczba stanowisk pracy osób z niepełnosprawnościami jest przewidywana w tym obiekcie,
- czy możliwe będzie utrzymanie przewidywanego poziomu zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami przez wymagane trzy lata,
- czy wydatek jest zgodny z zakładowym regulaminem wykorzystania ZFRON.
Ustawa wskazuje bowiem, że środki ZFRON mają służyć finansowaniu rehabilitacji zawodowej, społecznej i leczniczej osób z niepełnosprawnościami i powinny być wykorzystywane zgodnie z zakładowym regulaminem funduszu. Rozporządzenie dodatkowo wymaga, aby środki funduszu były wydatkowane w sposób celowy i oszczędny, z uwzględnieniem odpowiedniego doboru metod i środków do zakładanych efektów.
Nieprawidłowe wykorzystanie ZFRON może mieć poważne konsekwencje
Przed podjęciem większej inwestycji warto dokładnie sprawdzić, czy wydatek spełnia wszystkie wymagania.
Ustawa przewiduje bowiem sankcje za przeznaczenie środków funduszu niezgodnie z zasadami określonymi w art. 33 ust. 4.
Pracodawca jest wtedy zobowiązany do:
- zwrotu 100 proc. nieprawidłowo wykorzystanej kwoty na fundusz rehabilitacji,
- dodatkowej wpłaty w wysokości 30 proc. tej kwoty na PFRON.
Ustawa określa również termin dokonania dodatkowej wpłaty.
Dlatego w przypadku kosztownych robót budowlanych kwalifikację wydatku warto ustalić przed zawarciem umowy z wykonawcą i rozpoczęciem inwestycji.
Co wynika ze stanowiska BON?
Najważniejsza informacja dla pracodawców jest taka, że sama utrata statusu zakładu pracy chronionej nie musi wykluczać możliwości finansowania kwalifikowanych robót budowlanych ze środków ZFRON.
Warunkiem podstawowym jest zachowanie prawa do funduszu na zasadach określonych w ustawie. Następnie trzeba sprawdzić wymagania dotyczące konkretnego wydatku wynikające z rozporządzenia.
W przypadku robót budowlanych szczególnie istotne są: związek wydatku z wyposażeniem stanowisk pracy i przystosowaniem ich otoczenia do potrzeb osób z niepełnosprawnościami, ujęcie obiektu w ewidencji bilansowej, proporcja wydatku do przewidywanej liczby stanowisk pracy oraz obowiązek utrzymania przewidywanego poziomu zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami przez co najmniej trzy lata od odbioru obiektu.
Przy konkretnym przedsięwzięciu nie należy więc opierać decyzji wyłącznie na ogólnej informacji, że „remont można sfinansować z ZFRON”. Każdy wydatek wymaga oceny według jego rzeczywistego celu, zakresu oraz warunków określonych w przepisach.
Stan prawny i źródła sprawdzone 11 sierpnia 2026 r. Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady prawnej.
Źródła
- Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych – tekst jednolity, Dz.U. z 2026 r. poz. 884, ELI – w szczególności art. 33 ust. 4, 4a i 7b oraz art. 33a.
- Rozporządzenie w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych – tekst jednolity, Dz.U. z 2026 r. poz. 7, ELI – w szczególności § 2 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz § 4a.
- „Czy roboty budowlane można sfinansować z zakładowego funduszu rehabilitacji?” – Dziennik Gazeta Prawna, Michalina Topolewska – opis stanowiska BON dotyczącego byłego ZPChr.
- „Ważna odpowiedź BON – Czy były ZPChr może finansować roboty budowlane z zakładowego funduszu rehabilitacji OzN (ZFRON)?” – Edyta Sieradzka / Sieradzka-PEFRON.pl – informacja o odpowiedzi BON opublikowana 28 lipca 2026 r.; pełna treść dostępna dla zalogowanych użytkowników.
Materiał został opracowany i zatwierdzony przez naszą redakcję z wykorzystaniem narzędzi wspomagających pracę redakcyjną.
