Żółty słonecznik na zielonym tle można zobaczyć na smyczach, opaskach i innych akcesoriach. To symbol programu Hidden Disabilities Sunflower, związanego z niewidocznymi niepełnosprawnościami. Ma w dyskretny sposób sygnalizować otoczeniu, że dana osoba może potrzebować dodatkowego wsparcia, zrozumienia, indywidualnego podejścia albo więcej czasu.
Symbol nie informuje jednak, z jaką konkretnie niepełnosprawnością żyje dana osoba ani jakiego rodzaju pomocy potrzebuje.
Czym są niewidoczne niepełnosprawności?
Nie każdą niepełnosprawność można zauważyć podczas pierwszego kontaktu.
Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych wskazuje, że niewidoczne mogą być m.in. niektóre choroby autoimmunologiczne, zaburzenia wzroku i słuchu, epilepsja czy miastenia.
Brak widocznych oznak może sprawiać, że otoczenie nie zawsze dostrzega trudności, z którymi mierzy się dana osoba.
W praktyce oznacza to, że ktoś, kto na pierwszy rzut oka nie sprawia wrażenia osoby z niepełnosprawnością, może nadal potrzebować dodatkowego czasu, spokojniejszej komunikacji lub innej formy wsparcia.
Co oznacza żółty słonecznik?
Żółty słonecznik na zielonym tle jest symbolem niewidocznych niepełnosprawności.
Zielona smycz, opaska lub inny przedmiot z żółtymi słonecznikami może dyskretnie informować otoczenie, że dana osoba może potrzebować pomocy, indywidualnego podejścia, zrozumienia albo więcej czasu na wykonanie określonej czynności.
Słonecznik jest więc przede wszystkim sygnałem dla otoczenia. Nie zastępuje rozmowy i nie pozwala określić potrzeb danej osoby wyłącznie na podstawie samego symbolu.
Czego słonecznik nie oznacza?
Noszenie symbolu nie mówi, jaki jest rodzaj ani stopień niepełnosprawności.
Nie należy więc na podstawie samego słonecznika próbować rozpoznawać diagnozy ani zakładać, czego dana osoba potrzebuje.
Słonecznik nie oznacza również automatycznie, że należy natychmiast udzielić pomocy. Jest informacją, że taka potrzeba może wystąpić.
Jak reagować, gdy zobaczymy słonecznik?
Najlepszym rozwiązaniem jest spokojne i indywidualne podejście.
W zależności od sytuacji warto:
- dać osobie więcej czasu,
- mówić jasno i spokojnie,
- nie wywierać niepotrzebnej presji,
- zachować cierpliwość,
- w razie potrzeby zapytać, czy można w czymś pomóc,
- uszanować odpowiedź, jeśli pomoc nie jest potrzebna.
Nie należy zakładać z góry, jaka pomoc będzie właściwa. Symbol ma ułatwiać komunikację i zwiększać świadomość otoczenia, a nie odbierać osobie samodzielność.
Skąd wziął się program Hidden Disabilities Sunflower?
Program powstał w Wielkiej Brytanii w 2016 roku.
Jego początki wiążą się z lotniskiem Gatwick, gdzie szukano sposobu na dyskretne rozpoznawanie pasażerów z niewidocznymi niepełnosprawnościami, którzy mogą potrzebować więcej czasu, cierpliwości lub zrozumienia.
Z czasem symbol zaczął być wykorzystywany także poza lotniskami i rozpowszechnił się w kolejnych krajach.
Kiedy program pojawił się w Polsce?
Kampania promująca program w Polsce została zainaugurowana 13 marca 2025 roku.
Program jest wdrażany m.in. na polskich lotniskach. PFRON wskazuje porty lotnicze w Bydgoszczy, Poznaniu, Warszawie i Lublinie.
Kraków Airport jako pierwsze lotnisko w Polsce
Kraków Airport podaje, że było pierwszym lotniskiem w Polsce, które wdrożyło program Hidden Disabilities Sunflower.
Na lotnisku pasażerowie mogą otrzymać smycze z symbolem programu w punktach informacji lotniskowej. Dla pracowników taki znak jest informacją, że pasażer może potrzebować bardziej indywidualnego podejścia podczas podróży.
Niewidoczna niepełnosprawność nadal jest niepełnosprawnością
Jednym z najważniejszych znaczeń symbolu słonecznika jest przypomnienie, że niepełnosprawność nie zawsze jest widoczna.
Nie powinno się oceniać czyjejś sytuacji wyłącznie na podstawie wyglądu. Brak wózka, białej laski czy innego łatwo rozpoznawalnego wsparcia nie oznacza, że dana osoba nie mierzy się z barierami.
Żółty słonecznik pozwala zakomunikować to w dyskretny sposób.
Gdy zobaczymy taki symbol, nie musimy domyślać się diagnozy. Wystarczy pamiętać, że osoba może potrzebować więcej czasu, cierpliwości, zrozumienia lub odpowiednio dobranego wsparcia.
Źródła
- PFRON – „Akcja Słonecznik – ukryte niepełnosprawności”
- Kraków Airport – Hidden Disabilities
- Hidden Disabilities Sunflower – oficjalne materiały programu
- „Rzeczpospolita” – „Niewidoczne niepełnosprawności. O znaczeniu żółtego słonecznika na zielonym tle”
Materiał został opracowany i zatwierdzony przez naszą redakcję z wykorzystaniem narzędzi wspomagających pracę redakcyjną.
