Europejska Karta Osoby z Niepełnosprawnością oraz Europejska Karta Parkingowa mają ułatwić osobom z niepełnosprawnościami korzystanie z przysługujących im uprawnień podczas pobytu w innych państwach Unii Europejskiej. Fizyczne wersje nowych kart będą wyposażone w kod QR, który ma umożliwiać sprawdzenie ich autentyczności i ważności.
Komisja Europejska przedstawiła w 2026 r. szczegółowe rozwiązania techniczne dotyczące bezpieczeństwa i weryfikowania przyszłych kart. Sam obowiązek wprowadzenia kodów QR został już wcześniej zapisany w unijnej dyrektywie ustanawiającej europejski system kart.
Kod QR ma ułatwić sprawdzanie karty
Zgodnie z unijnymi przepisami fizyczna Europejska Karta Osoby z Niepełnosprawnością oraz Europejska Karta Parkingowa mają zawierać kod QR i inne rozwiązania cyfrowe pomagające zapobiegać oszustwom i fałszerstwom.
Najnowsze rozwiązania techniczne przewidują, że informacje zapisane w kodzie QR będą zabezpieczone kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną. Ma to pozwolić na sprawdzenie, czy karta pochodzi od uprawnionej instytucji i czy nadal jest ważna.
W przypadku Europejskiej Karty Parkingowej przewidziano również dodatkowe zabezpieczenia fizyczne utrudniające kopiowanie i podrabianie dokumentu.
Do czego będzie służyć Europejska Karta Osoby z Niepełnosprawnością?
Europejska Karta Osoby z Niepełnosprawnością ma być dowodem uznania statusu osoby z niepełnosprawnością podczas krótkich pobytów w innych państwach Unii Europejskiej.
Osoba posiadająca kartę ma mieć dostęp do specjalnych warunków lub preferencyjnego traktowania na takich samych zasadach jak osoby z niepełnosprawnościami mieszkające w odwiedzanym kraju.
Może chodzić między innymi o obniżone opłaty, pierwszeństwo dostępu, pomoc osobistą czy dostosowane usługi związane z transportem, kulturą, sportem i rekreacją.
Nie oznacza to jednak wprowadzenia jednej, identycznej listy ulg w całej Unii. Zakres dostępnych udogodnień nadal będzie zależał od przepisów i zasad obowiązujących w danym państwie.
Europejska Karta Parkingowa będzie wzajemnie uznawana
Nowy system obejmuje także Europejską Kartę Parkingową dla osób z niepełnosprawnościami.
Karty wydane przez państwa członkowskie mają być wzajemnie uznawane w całej Unii Europejskiej. Dzięki temu osoba podróżująca do innego kraju UE będzie mogła korzystać z obowiązujących tam udogodnień i specjalnych warunków parkowania dla osób z niepełnosprawnościami.
Europejska Karta Parkingowa ma docelowo zastąpić obecne karty wydawane według wcześniejszego unijnego modelu. Państwa członkowskie powinny dokonać tej zmiany najpóźniej do 5 grudnia 2029 r.
Kiedy nowe zasady zaczną obowiązywać?
Dyrektywa ustanawiająca Europejską Kartę Osoby z Niepełnosprawnością i Europejską Kartę Parkingową została przyjęta 23 października 2024 r.
Państwa członkowskie mają czas do 5 czerwca 2027 r. na przyjęcie i opublikowanie krajowych przepisów potrzebnych do jej wdrożenia.
Przepisy mają być stosowane od 5 czerwca 2028 r.
Najpóźniej do tego dnia fizyczne wersje Europejskiej Karty Osoby z Niepełnosprawnością i Europejskiej Karty Parkingowej mają również zostać wyposażone w kod QR i określone zabezpieczenia cyfrowe.
Co to oznacza dla osób z Polski?
Najważniejszą zmianą będzie stworzenie wspólnego, rozpoznawalnego w całej Unii dokumentu potwierdzającego status osoby z niepełnosprawnością.
Dziś systemy orzekania i potwierdzania niepełnosprawności różnią się pomiędzy państwami. Może to powodować problemy podczas korzystania z ulg i innych udogodnień za granicą.
Europejska karta ma uprościć taką sytuację.
Osoba z Polski podczas krótkiego pobytu np. w Niemczech, Hiszpanii czy Francji będzie mogła posługiwać się europejską kartą i korzystać z określonych preferencji na zasadach obowiązujących osoby z niepełnosprawnościami w odwiedzanym kraju.
Karta nie stworzy jednak jednolitych ulg w całej UE. Jej zadaniem będzie przede wszystkim umożliwienie wzajemnego uznawania statusu osoby z niepełnosprawnością.
Ważna będzie ochrona danych
Przepisy techniczne przewidują również zabezpieczenia dotyczące danych osobowych.
Dane umieszczane w kodzie QR mają być ograniczone do informacji niezbędnych do sprawdzenia autentyczności i ważności dokumentu.
Kod QR nie ma sam w sobie potwierdzać rodzaju niepełnosprawności ani automatycznie przesądzać o prawie do konkretnej usługi. Ma służyć przede wszystkim do sprawdzenia karty.
Na szczegóły dla Polski trzeba jeszcze poczekać
Europejski system został ustanowiony w prawie unijnym, ale państwa członkowskie muszą jeszcze przygotować rozwiązania krajowe.
Dlatego na obecnym etapie nie należy jeszcze zakładać, jaka dokładnie instytucja będzie wydawała Europejską Kartę Osoby z Niepełnosprawnością w Polsce, jak będzie wyglądała procedura składania wniosku ani jakie dokumenty trzeba będzie przedstawić.
Te szczegóły powinny wynikać z polskich przepisów wdrażających dyrektywę.
Najważniejsza data dla przyszłych użytkowników to 5 czerwca 2028 r. — od tego dnia państwa członkowskie mają stosować nowe rozwiązania.
Źródła
- Komisja Europejska / AccessibleEU, 1 września 2026 r.: „EU strengthens security for European Disability and Parking Cards”
Czytaj komunikat Komisji Europejskiej - Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/2841 z 23 października 2024 r. — polska wersja
Czytaj pełny tekst dyrektywy w EUR-Lex - EUR-Lex — oficjalne podsumowanie: Europejska karta osoby z niepełnosprawnością i europejska karta parkingowa
Czytaj podsumowanie po polsku - Komisja Europejska — informacje o zasadach korzystania z Europejskiej Karty Osoby z Niepełnosprawnością
Czytaj informacje Komisji Europejskiej
Materiał został opracowany i zatwierdzony przez naszą redakcję z wykorzystaniem narzędzi wspomagających pracę redakcyjną.
💜 Wesprzyj nas, jeśli możesz
Działamy już ponad 20 lat – tworzymy miejsce spotkań, rozmów i wsparcia dla wszystkich, którym bliska jest empatia i otwartość.
Portal jest całkowicie bezpłatny, a rozwija się dzięki osobom, które chcą pomóc nam dalej działać.
☕ buycoffee.to/ipon • 💙 patronite.pl/ipon • 🤝 siepomaga.pl/ipon
Dziękujemy za każdą kawkę i dobre słowo. Razem możemy więcej. 💫
